444 64 41
Alerji, kişinin normalde zararı olmayan maddelere (alerjen) karşı aşırı vücut reaksiyonu göstermesidir. Bir diğer ifadeyle bağışıklık sisteminin anormal bir cevabı olarak belirtilebilir. Alerjisi olan kişiler polen, ev tozu ve hayvan tüyleri gibi maddeleri zararlı olarak algılayarak aşırı bir reaksiyon verir.
Alerjik deri hastalıkları mevcut şehir yaşamının getirdiği olumsuz koşullar sebebiyle artış göstermiştir. Beslenmede tercih edilen ürünlerin çoğunluğunun doğal olmaması, sağlıksız besinlerin tüketilmesi de alerjik deri hastalıklarının görülme nedenlerindendir. Alerji; çocuk, yetişkin ve yaşlı her yaş grubundan kişide görülebilmektedir.
Alerjinin Nedenleri
Alerjinin oluşmasının çeşitli nedenleri olabilir. Başlıca faktörler:
• Genetik yatkınlık
• Reaksiyona neden olan alerjenle sık karşılaşılması
• Şehir merkezinde yaşamak
En sık karşılaşılan alerjenler:
• Polenler
• Arı sokmaları
• Böcek ısırıkları
• Hayvan tüyü
• Çeşitli besinler (süt, yumurta, kuruyemiş, meyve vb.)
• Ev tozu
• Küf
• Bazı ilaçlar
• Çeşitli kimyasallar
• Çeşitli metaller
• Kolye ve küpe tarzı takılar
Alerji Belirtileri
Bağışıklık sistemi herhangi bir maddeyi soluyarak, yutarak veya deri teması yoluyla aldığında “yabancı” olarak kabul ederse çoğu kişinin etkilenmediği bu maddeyi tehlike olarak görerek aşırı hassasiyet geliştirir. Bu hassasiyet durumuna alerjik reaksiyon adı verilir. Alerjik reaksiyonda vücut, immunglobulin adında özel bir antikor üreterek IgE alerjen ve mast hücresi gibi özel hücrelere bağlanır. Mast hücreleri savunma görevini yerine getiren çok sayıda madde salgılar. Bu maddeler alerji belirtilerini ortaya çıkarır. Alerjinin başlıca belirtileri aşağıdaki gibidir:
• Kaşıntı
• Döküntü
• Kızarıklık
• Kabarıklık
• Şişlik
• Öksürük
• Gözlerde sulanma
• Hırıltılı solunum
• Hapşurma
• Burunda kaşıntı, akma
Alerjik Deri Hastalıkları
En sık karşılaşılan alerjik deri hastalıkları:
Alerjik Egzama (Atopik Dermatit)
Alerjik egzamada ciltteki şiddetli kaşıntılar çoğunlukla iltihaplıdır Hastalık, astım ve saman nezlesi ile birlikte görülür. Nedenlerinin başında genetik faktörler gelir. Kızarıklığa ve kabuk oluşmasına neden olur, ciltte kuruluk yapar. Her yaşta görülebilen alerjik egzamaya çoğunlukla bebek ve çocuklarda rastlanır. Çoğunlukla kronik seyreden alerjik egzama çocuklarda ilerleyen yaşlarda iyileşme gösterebilir. Egzama ile ilgili detaylı bilgiye "Egzama Nedir? Belirtileri Nelerdir?" adresinden ulaşabilirsiniz.
Ürtiker (Kurdeşen)
Ürtiker, deride kaşıntı, kabarıklık, kızarıklık ve su dokulu döküntülere neden olan alerjik deri hastalığıdır. Vücudun belirli bölümlerinde olabileceği gibi tamamına da yayılabilir. Genellikle hastalıklı bölgenin kaşınmaması ile zaman içerisinde geçer. Ancak ilaç alerjisi kaynaklıysa uzun zaman geçmeyebilir. Alerjik sebepler söz konusuysa ilgili alerjen bulunarak buna yönelik tedavi planlanmalıdır. Kurdeşen ile ilgili detaylı bilgiye "Kurdeşen Nedir? Belirtileri Nelerdir?" adresinden ulaşabilirsiniz.
Anjioödem
Deride şişliklere neden olan anjioödemde kırmızılık ve kaşıntı hissetme belirtileri yoktur. Kişinin alerjenle karşılaşmasıyla genellikle göz kapaklarında, dudaklarında, yüzünde ve boğazında şişlikler oluşur.
Kontakt Dermatit
Bazı maddeler kişinin cildiyle temas ettiğinde tahriş edici etki gösterebilir. Bu tepkiye kontakt dermatit adı verilir. Kontakt Dermatitte kaşıntı ve kızarıklık meydana gelebilir. Etkileşime geçilen maddeler iki çeşit dermatit oluşturabilir. İrritan Kontakt Dermatit derinin yapısını ve nemini bozan sabun, deterjan ve alkol gibi maddelerin neden olduğu dermatit türüdür. Bu maddelerle sürekli temas halinde olunması deride çatlama ve kurumalarla sertleşmelere neden olur. Alerjik dermatitin ise kişinin alerjene sebep olan maddeyle temasından 48-96 saat sonra aşırı hassasiyet ile belli olur. Özellikle boyun, el içi veya yüzü, koltuk altı gibi bölgeler alerjik dermatitin sık görüldüğü bölgelerdir. Kol saati kayışı ve el-bilek takılarında reaksiyon olarak kızarıklık ve kaşıntı görülebilir.
Alerji Tedavisi
Alerji tedavisinde reaksiyona neden olan alerjen saptanarak kişinin mümkün olduğunca bu alerjenden uzak kalması sağlanmalıdır. Kişinin hangi alerjene duyarlılığı olduğunun bulunması için kan ve deriden yapılan alerji testlerine başvurulur. Doktorun planlayacağı alerji testi ile güvenilir sonuç elde edilir. Alerjik deri hastalıklarının tanısı netleşerek, ilgili alerjen bulunduğunda hedefe yönelik tedavi planlaması yapılır. Bu aşamadan sonra kişinin ihtiyacına göre ilaç tedavisi ve aşı tedavisi planlanır.
Alerji Testleri
Dermatoloji uzmanının muayenesi sonrası şüphe edilen alerjene göre alerji testlerine karar verilir.
Prick Test
Hastanın derisi çizilerek yaklaşık 20-30 alerjen damlatılır. 30 dakika beklenerek ciltte reaksiyon olup olmadığı gözlemlenir. Kızarıklıklar gözlemlenerek reaksiyon verilen alerjenler saptanır.
Patch (Yama) Testi
Hastanın sırtına üstünde kimyasallar olan bir bant yapıştırılarak 2 gün beklenir. Kızarıklık ve kaşıntı oluşumuna göre vücudun hangi maddeye reaksiyon verdiği belirlenir.
İntradermal Test
Hastanın derisinin içine ince iğne ucu ile az miktarda alerjen enjekte edilir. 15-20 dakika sonuç vermesi beklenir.
Kanda IgE Antikoru Değerlendirmesi
Alerjik reaksiyon veren kişilerde kanda IgE diğer kişilere göre 10 kat atar. Hastanın kanı alınarak IgE antikorunun oranı saptanır.