Kornea hastalıkları hakkında bilmeniz gerekenler

Kornea Hastalıkları

Gözün en dış kısmını oluşturan kornea, ışığı odaklama ve gözü dış etkenlerden koruma fonksiyonuna sahiptir. Saydam dokuda olan kornea aynı zamanda gözün odağının oluşmasında da etkilidir. Korneanın saydamlığı doğuştan, kalıtımsal kaynaklı veya sonradan gerçekleşen travmalar, enfeksiyonlar gibi sebeplerle bozulabilir. Korneanın saydamlığının bozulması görme kalitesini azaltarak ağrı, yanma, batma ve ışık hassasiyetine neden olur.

Kornea Muayenesinde Yapılan Tetkikler

Biyomikroskopi: Kornea ve gözün ön bölümündeki yapılar incelenir, değişik kalınlıkta ışık verilerek biyomikroskobun büyütmesi sağlanır. 

Pakimetri: Kornea kalınlığının ölçümüdür.

Keratometri: Korneanın kırma gücünü ölçer. Kontakt lens ve göz içi lens uygulaması öncesinde başvurulur.

Topografi: Korneanın ön yüzünün topografik analizi yapılır.

Speküler mikroskopi: Endotel hücre sayısı ve yapısını gösterir.

Esteziometri: Kornea duyarlılığını değerlendirir.

Korneanın boyanarak muayenesi: Kornea yüzeyindeki kusurlar "floresseine ve rose bengal" solüsyonu kullanılarak görülebilir.

Kornea Hastalıklarının Belirtileri

• Bulanık görme
• Göz sulanması
• Batma
• Kaşıntı
• Çapaklanma
• Kızarıklık
• Göz ağrısı
• Işık hassasiyeti
• Göz kapağında düşme
• Göz kırpma

Sık Karşılaşılan Kornea Hastalıkları:

• Keratakonus
• Kuru göz
• Herpetik keratit
• Kornea enfeksiyonları
• Kornea skarları
• Korneanın dejeneratif hastalıkları

Keratokonus

Korneada meydana gelen ilerleyici incelme ve sivrileşmedir. Korneada oluşan bu yapısal sorun görme bozukluklarına neden olur. Göze gelen ışık görme alanında odaklanamadığından bulanık bir görüş oluşur. Genellikle her iki gözde de görülen hastalık ilerleyicidir. Kalıcı körlüğe yol açabilecek keratokonus çeşitli yöntemlerle tedavi edilebilir.

Keratokonus hastalığında kornea dokusu daha yumuşak olduğundan göz basıncının etkisiyle itilerek sivrileşir ve görüntü bozulmalarına neden olur. Genetik faktörler, gözlerin kaşınması ve ovuşturulmasının keratokonusa neden olduğu düşünülmektedir.

Keratokonus Belirtileri

• Görme bulanıklığı
• Devamlı artan gözlük dereceleri
• Işık hassasiyeti
• Gece görüşünde azalma
• Gözde kızarıklık
• Baş ağrısı
• Çift görme
• Görme bozukluğu
• Gözde ağrı
• Gözde kaşıntı

Keratokonus çoğunlukla gençlik döneminde tespit edilir. Rutin göz muayenelerinde sürekli artış gösteren astigmat keratokonus hastalığına işaret ediyor olabilir. Hastalığın tedavi edilmemesi durumunda korneada ciddi incelmeler olarak ödem ve bulanıklık sebebiyle hastanın görmesi azalır. Başlangıç evresinde keratokonus hiç belirti vermeyebilir. Topografi cihazı ile korneanın yapısal analizi sonucu teşhis konulur. 

Keratokonus Tedavisi

Keratokonus, rutin göz muayenesinde kornea yapısının detaylı incelenmesi ile teşhis edilir. Kornea eğriliği ölçülerek korneada şekil değişikliği olup olmadığı tespit edilir. Keratokonus tedavisinde yönteme hastalığın aşamasına göre karar verilir.

Kontakt Lens

Keratokonus ileri seviyede değilse kontakt lens ile iyi bir görüş sağlanabilir. Başlangıç aşamasındaki vakalarda yumuşak lensler kullanılır. Fakat hastaların çoğunda kaliteli görme yarı sert kontakt lensler ile sağlanır. Yarı sert lensler korneanın üzerine baskı yaparak gözün ön yüzeyini düzeltir, görüntünün odaklanmasını sağlar.

Çapraz Bağ (Cross-Link) Tedavisi

Keratokonus hastalığında korneayı oluşturan lifler zayıfladığından incelmiştir, bu sorun ilerleyicidir. Bu durumda çapraz bağ tedavisi ile kornea lifleri güçlendirilerek bu ilerleme durdurulur. Bu yöntem sayesinde kişinin numaralarında ufak düzelmeler de yaşanabilir.

Korneal Halka Tedavisi

Kornea içerisine konulan yarım daire şeklindeki halkalar korneanın merkezi kısmını gerginleştirerek düzleşmesini sağlar, sivrilik düzeltilir. Bu halkalar göz içerisinde ömür boyu kalmaktadır. Saydam olduğundan ameliyat sonrasında gözde belli olmaz. İşlem femtosecond lazer ile yapılır. Operasyon sırasında damla anestezi kullanıldığından hasta ağrı hissetmez. Hastanede yatışa gerek yoktur, operasyonun etkisi 1 gün içerisinde belli olur.

Kuru Göz

Kuru göz; kişiyi rahatsız hissettirecek seviyede gözyaşı salgısının olmamasıdır. Gözyaşı, korneanın saydamlığını desteklerken aynı zamanda göz yüzeyini de besler. Gözyaşı sıvısı yapısal olarak birçok olumlu etkiyi barındırır; suyun buharlaşmasını engeller, yağ ile kayganlığı arttırır, sümüksü maddeler ile gözün yapışmasını sağlar, mikropları önler. Görebilmemiz için gözyaşının yeterli seviyede ve kalitede olması önemlidir.

Kuru Göz Belirtileri

• Gözde yanma
• Batma
• Kızarma
• Göz yorgunluğu

Kuru Göz Tedavisi

Çoğunlukla romatizma rahatsızlığı bulunanlarda, kontakt lens kullananlarda, A vitamini eksikliğinde, klimalı veya tozlu ortamlarda bulunanlarda, sıklıkla bilgisayar, telefon gibi benzeri ekranlara bakanlarda kuru göz oluşur. Kuru göz teşhisi yapılan kapsamlı muayene ve gözyaşını değerlendiren testlerle konulur, nedene yönelik tedavi planlanır. Tedavide hastanın göz yaşını arttırıcı ilaçlar ve damlalar kullanılır.

Konjonktivit

Göz kapaklarının içini ve gözün beyaz alanını kaplayan şeffaf ince zara konjonktiva denir. Bu zarın iltihaplanması ile konjonktivit hastalığı oluşur. Tek veya her iki gözde de oluşabilen konjonktivit hastalığında kan damarları büyüyerek belirginleşir, gözler kırmızı görünür. 

Konjonktivitin Belirtileri

• Gözlerin sulanması
• Gözde kızarma
• Gözde ağrı
• Gözde kaşıntı
• Aşırı çapaklanma
• Kirpiklerde kabuklanma

Konjonktivit Tedavisi

Enfeksiyonlar, alerji ve çevresel faktörler konjonktivit hastalığına neden olabilir. Kapsamlı göz muayenesi sonucunda göz hekimi teşhisi netleştirdiğinde tedavide çoğunlukla göz damlalarını kullanır. Antibiyotik de tedavinin bir parçasıdır.

Diğer Kornea Hastalıkları

Göz Alerjisi

Alerjiye neden olan maddenin göz yüzeyine gelmesi ile göz alerjisi oluşur. Göz alerjisine çoğunlukla polenler, toz ve evcil hayvanlar gibi alerjenler neden olur. Göz, kendisine tehdit olarak gördüğü alerjene karşı histamin adı verilen bir madde üretir. Gözü tahriş eden alerjenlerin sonucu olarak üretilen histamin gözde kızarıklık, şişkinlik ve kaşıntı oluşturur. Gözde sulanma ve yanma da görülebilir. Tedavide alerjiye neden olan maddeden temastan kaçınmak veya kısıtlamak önemlidir. Göz doktoru tarafından yapılan detaylı göz muayenesi ile gözde enfeksiyon mu alerjik konjunktivit mi olduğu netleştirilir. Alerjene neden olan maddenin tespiti için alerji testlerine başvurulabilir. Tedavide göz damlası ve ilaç kullanılır.

Kornea Nakli

Gözün ön kısmında yer alan kornea ışığı odaklar, gözü dış faktörlerden korur. Korneanın saydamlığı bozulduğunda kişinin görme fonksiyonlarında ciddi sorunlar ortaya çıkar. Bu sorunlar kontakt lens veya kornea içi halka tedavileri ile çözülemediğinde kornea nakline başvurulur. Kornea nakli korneanın şeffaf kısmının başkasından alınan yeni doku ile değiştirilmesi işlemidir.

Kornea Enfeksiyonları

Kornea enfeksiyonları, sıklıkla kontakt lens kullanımına ve uçuk virüsüne bağlı olarak oluşur. Kontakt lens kullanırken gözde fark edilen kırmızılık enfeksiyon belirtisi olabilir. Bu durumda kesin bir teşhis için mutlaka göz hekimine başvurulmalıdır. Gerekli durumda kontakt lens kullanımına ara verilebilir. Bakteri ve parazit enfeksiyonları görmede ciddi hasarlara neden olarak kişiyi görme kaybına kadar götürebilir.

Herpetik Keratit (Göz Uçuğu), korneanın uçuk virüsü ile karşılaşmasıyla gözde kızarma, sulanma ve bulanık görme belirtileri oluşturan enfeksiyondur. Kornea enfeksiyonlarına çoğunlukla herpetik keratit neden olur. Erken tanı ve doğru tedavi planlaması ile kornea hastalıkları ciddi görme sorunlarına neden olmadan tedavi edilebilir.

Keratit

Korneanın iltihaplanmasına keratit denir. Bakteriler, virüsler, parazitler ve mantarlar gibi çeşitli sebeplerle göz iltihaplanabilir. Kalıcı görme kaybına neden olabileceğinden erken teşhisi önemlidir. Uçuk herpatit keratiti sıklıkla görülen ve tekrarlayan kornea iltihaplanmasıdır. Gözde çizilme, travma, konjonktivit olanlarda ve kontakt lens kullanımında keratit oluşumu görülebilir.