Obezite Nedir? Obezite ile Nasıl Mücadele Edilir?

Obezite günümüzde gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde önemli sağlık sorunlarından biridir. Bu hastalık yetişkinler ve çocuklar arasında her geçen gün artış gösterir. Bu hastalığa karşı önlem alınmazsa birçok nedene bağlı olarak hastanın hayatında riskler ortaya çıkabilir. Obezitesi olan kişiler vakit kaybetmeden tedaviye başlamalı ve tüm süreç bir doktor gözetiminde  takip etmelidir.

Obezite, vücutta sağlığı bozacak kadar fazla yağ birikmesi olarak tanımlanan bir hastalıktır. Bu rahatsızlık, diyabetten kalp hastalığına, kısırlıktan kansere kadar birçok olumsuz sağlık problemine yol açan fakat doğru bir süreçle kısa sürede tedavi edilebilir bir durumdur. Obezite aşırı yeme alışkanlıkları ve yanlış yollardan, hareketsiz, genetik dönüşümden, hormonal faktörlerden kaynaklanmaktadır.

Obezite Nedir?

Obezite; Genetik, fizyolojik, biyokimyasal, psikolojik, metabolik, çevresel faktörlerin, aşırı kalori alımının ve egzersiz eksikliğinin neden olduğu bir hastalıktır. İnsan bedeninin önemli bir yapı taşı olan yağ dokusu, vücudun ihtiyaç duyduğu enerjiyi yağ formunda depolayarak metabolik ihtiyaçları karşılar. Hastanın vücudunda bulunan yağ miktarı çok fazla arttığında obezite hastalığı meydana gelebilir.

Bu hastalığın en büyük göstergesi vücut kitle indeksidir. Kilo ve boy değerlerine göre vücut kitle endeksi 30'un üzerinde olan kişiler obez olarak kabul edilir. Obezite ile alakalı bir başka önemli kriter ise vücuttaki yağ birikim bölgesidir. Karın ve bel çevresinde toplanan yağlar, bedeninizin diğer kısımlarında biriken yağlardan daha fazla risk faktörü taşıdığından, bel ölçümleri de obezitenin bir göstergesi olarak kabul edilir.

Dünya Sağlık Örgütü bireyleri BMI değerlerine göre  şu şekilde sınıflandırır:

• 18,5 kg/m2 altı: Zayıf,
• 18,5 - 24,9 kg/m2: Normal kilolu,
• 25 - 30 kg/m2: Fazla kilolu,
• 30 - 35 kg/m2: Tip 1 obez,
• 35 - 40 kg/m2: Tip 2 obez,
• 40 kg/m2 ve üzeri: Morbid obez (İleri derecede obez)

Obeziteye Ne Sebep Olur?

Alandaki pek çok uzman, obezitenin düzensiz beslenme, dengesiz uyku ve fiziksel hareketsizlik durumu olduğu konusunda hemfikirdir. Günümüzde pek çok kişi bu koşullar nedeniyle obez olur. Obezitenin pek çok sebebi vardır. Fakat bu hastalığın gelişmesinde en önemli faktör hareketsiz bir yaşam tarzı ve sağlıksız beslenmedir.

Obezitenin tüm nedenleri şu şekilde sıralanabilir: 

• Aşırı ya da yanlış beslenme alışkanlıkları,
• Sedanter,
• Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, sosyo-kültürel faktörler, statü gelir durumu,
• Endokrin ve metabolik faktörler,
• Genetik ve psikolojik faktörler,
• Düzenli olarak çok düşük kalorili beslenme,
• Sigara ya da alkol kullanımı,
• Kullanılan bazı ilaçlar,
• Doğum sayısı ve doğumlar arası süre,
• Yetersiz anne sütü tüketimi.

Obez Olup Olmadığımı Nasıl Anlarım?

Obezite herkesin başına birden bire gelmez. Çok fazla kilo alımı bazen fark edilmeyebilir. Kilo alımı zamanla fark edilmediğinden, insanlar obezite sınırına ulaşmış olabilir. Obezitenin belirtilerinden bazıları şunlardır:

• Baskül üzerindeyken günlük kilo alımı,
• Bel çevresinde yağlanma,
• Vücut kitle indeksinin hesapla 30'a çıkması,
• Normal günlük fiziksel aktivitede bile aşırı yorgunluk,
• Aşırı derecede terleme,
• Nefes alma ve nefes darlığı,
• Sabahları baş ağrısıyla uyanma,
• Çok ve sık yemek yeme.

Obez olup olmadığınıza karar veren ilk kişi her zaman sizsinizdir. Bu nedenle obez olduğunuzu düşündüğünüzde bu alanda uzman bir doktora başvurmalı ve kendinizi bu konuda eğitmelisiniz. Birçok uzman obezitenin kilo alma sebebi olmadığını açıklamıştır. Sağlıklı bir şekilde kilo vermek için etkili bir diyet planı benimsemek ve düzenli egzersiz yapmak gerekir. Ancak bazı durumlarda kilo verme sürecini çok daha etkili hale getirmek için ilaç tedavileri de uygulanabilir. İlaç tedavisinde kişinin kilo vermesi düzenlenir ve hızlandırılır. Bu ilaçlar tıp uzmanlarının gözetiminde uygulanır.

Obezitede Spor ve Beslenme Ne Kadar Önemlidir?

Obezite için spor ve beslenme sağlığınız kavuşmanız noktasında bir kilit niteliği taşır. Bu iki alan arasında bir ayrım yapmaktan başka bir şey değil; Her iki koşulu bir arada sağlamak çok önemlidir. Spor ve beslenme birbirini destekleyen çok önemli ve dengeli bir sistemdir. Her ikisinin de obeziteyi önlemede önemli olduğunu bilmek faydalıdır. Fakat plan ve programlarınızı bireysel olarak değil, alanında uzman doktor, beslenme uzmanı ve spor koçlarından almanızda fayda vardır.

Obeziteden korunmak ve sağlıklı bir yaşam sürmek için  bir sağlık profesyonelinden yardım alabilirsiniz. Çünkü her bireyin fizyolojisi ve gereksinimleri farklıdır; Alanında önde gelen uzmanlar tarafından yönlendirilmek çok önemlidir. Merkez Hastanesinin desteği sayesinde programlar doktorunuzun sizin için bir plan yapabilir ve sağlıklı bir hayata kısa sürede başlayabilirsiniz.

Obez Olmamak İçin Ne Yapmalıyım?

Kontrollü ve sağlıklı bir şekilde kilo vererek obeziteden kurtulmak çok kolay! Fakat bunun için aşağıdaki yer alan tedavi şekillerini uygulamak gerekir.

Tüp Mide Ameliyatı: Doyma hissinin oluşması için mide hacminin küçültüldüğü ve kişinin gerektiğinden fazla besin almasının engellendiği bu operasyonda midenin büyük bir kısmı çıkarılır. Az miktarda gıda alımıyla tokluk oluşur ve kişinin porsiyonları azaldığı için fazla kilolar kaybolmaya başlar. Operasyonu geçiren kişinin dengeli beslenme rutinine geçmesi bu sayede çok daha kolay gerçekleşir. Obezitenin sebebiyet verdiği diğer sağlık problemleri de zaman içinde kontrol altına girer ve kişi daha sağlıklı, özgüvenli ve dış görünüşünden memnun hissetmeye başlar.

Gastrik Bypass Ameliyatı: Gastrik Bypass ameliyatı midenin küçültüldüğü ve hacmi küçülen midenin ince bağırsakla bağlandığı bir işlemdir. Diyabetin ön planda olduğu obeziteye sahip kişilerde bu operasyon oldukça fayda sağlar. Ameliyatın ardından kişinin diğer sağlık problemlerinde de iyileşmeler görülür. Hastanın doktor ya da diyetisyeni tarafından kontrollerinin yapılması, hasta ameliyat sonrası daha az kalori alacağından dolayı besin değerlerine dikkat edilmesi ve bağırsakların bir kısmı işlevsiz hale geleceği için besin emilimi azalacağından kişinin düzenli olarak takip edilmesi gerekmektedir.

Mide Balonu: Bu işlem esasen, mideye bir balon yerleştirilmesini ve kişinin tokluk hissinin oluşmasını içerir. Kişinin ameliyat öncesi porsiyonlarının gözle görülür bir küçülmeye gittiği ve fiziken de fark edilir sonuçlara ulaştığı gözlemlenir. Kilo kaybının gerçekleşmesi amaçlanan bu yöntemde kişi doktoruyla birlikte hedeflediği kilolara ulaştığı takdirde mide balonu mideden alınır. İşlem endoskopik yöntemle gerçekleşir ve 15-20 dakika gibi kısa bir sürede tamamlanır. Sonuçlar kişiye göre değişkenlik gösterebilir. Ortalama 20-25 kg kaybı, bu işlem ile sağlanabilir.

Beslenme Tedavisi: Günlük kalori alımının azaltılması ve beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesi obezite ile mücadelede atılması gereken en önemli adımlardır. Bir uzman gözetiminde gerçekleştirilen bu tedavide hastanın sağlık durumu dikkate alınır ve kişiye özel bir diyetle kilo kaybı sağlanır. Bu tedavi yönteminde kilo verme önceleri hızlıdır, daha sonra bir süre sonra kilo verme yavaşlar. Böyle zamanlarda diyetinize sabır ve kararlılıkla devam etmelisiniz.

Egzersiz Terapisi: Kişiler günlük fiziksel aktivitelerini artırarak formlarını koruyabilir. Kişi fazla kilolu ise düşük yoğunluklu egzersizler yapılırsa çok daha iyi olabilir. Hastalar yürüyerek bile obezite tedavisinin etkinliğini artırabilir.

Davranış Değişikliği Tedavisi: Bu tedavide hastanın yaşam biçimini değiştirmesi gerekir. Hasta niçin ve nasıl kilo aldığını, ne zaman yemesi gerektiğini ve neden daha fazla yemesi gerektiğini belirlemelidir. Bu anlamda yaptığı hataların farkına varmalı ve yeni davranışlar geliştirilir.

Tüp Mide Ameliyatında, çoğu kişinin bildiği gibi midenin uzunlamasına bir bölümü çıkarılır ve mide bir tüp haline getirilir. Bu sayede kişi daha az yemek yer ve tokluk hissinin oluşmasını kısa sürede sağlayabilir. Hasta bu tedaviyi uyguladıktan sonra hala eski beslenme alışkanlıklarından vazgeçemiyorsa eski kilolarına geri dönebilir. Bu nedenle sağlıklı beslenmeye doktor kontrolünde devam ederek kilonuzu koruyabilirsiniz.